Biraz bekleteceğiz...Bilgilerini kontrol ediyoruz.
icon_player_arrow_down
icon_player_favorite ŞARKIYI FAVORİLERİNE EKLEMEK İÇİN ÜYE GİRİŞİ YAP.
icon_player_volume icon_player_mute
SANA DOĞRU BORA DURAN
Buralardan geçiyordum seni gördüm vay vay vay
Artık aşktan kaçıyordum geri döndüm hay hay hay
Sordum kimdi bu güzellik insan olamaz
Öldüm sanki cennet böyle güzel olamaz

Yürüyorum sana doğru
Görüyorsan bana doğru
Gel birazcık sola doğru
Seviyorsan bana doğru
Aşkın zehir olsa bile doldur içeyim

Sordum kimdi bu güzellik insan olamaz

Öldüm sanki cennet böyle güzel olamaz

Yürüyorum sana doğru
Görüyorsan bana doğru
Gel birazcık sola doğru
Seviyorsan bana doğru

Yürüyorum sana doğru
Görüyorsan bana doğru
Gel birazcık sola doğru
Seviyorsan bana doğru
saniye sonra kapanacak.

SEZGİLERİMİZE NE KADAR GÜVENEBİLİRİZ?

Rasyonel, analitik düşüncenin ağır bastığı çağımızda sezgiler arka planda kaldı. Ama duygusal tepkilerin sanıldığı kadar yanıltıcı olmadığına inananlar da var.

Önemli kararların sezgiden çok bilinçli, rasyonel ve ince eleyip sık dokunan bir sürecin sonucunda alınması gerekir.

Özellikle son on yıllarda analitik düşüncesinin teşvik edildiği batıda sezgilere güvenerek karar alınmasına iyi bakılmıyor. Çoğumuz artık insanların ilkel ve dinsel düşünceden bilimsel düşünceye doğru yöneldiğine inanırız. Bu nedenle duygu ve sezgileri hata yapmaya elverişli tuhaf araçlar olarak görüyoruz.

Ancak bu tutum, bilişsel gelişmeye dair bazı mitler içeriyor. Duygular her zaman göz ardı edilmesi veya rasyonel bir şekilde düzeltilmesi gereken saçma tepkiler değildir. Maruz kaldığınız bir durumun veya düşüncenin değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkarlar.

Aynı şekilde sezgiler de beyinde gerçekleşen işlemlerin bir sonucudur. Araştırmalar, beynin, gelen duyumsal bilgileri ve o anda yaşanan deneyimi hafızada kayıtlı daha önceki bilgi ve deneyimlerle sürekli kıyaslayarak geleceğe yönelik öngörülerde bulunan dev bir makine olduğunu gösteriyor.

Böylece beynin mevcut durumla en iyi şekilde başa çıkmaya hazırlıklı olması sağlanıyor. Öngörü dışında bir durumla karşılaşma halinde beyindeki bilişsel modeller güncellenir.

Geçmişte yaşanan deneyimler sonucu oluşturulmuş model ile yaşanan deneyim arasındaki kıyaslama yoluyla sonuç çıkarma hali otomatik ve bilinçaltı bir süreçtir. İşte sezgiler bu kıyaslama sırasında beyin önemli bir uyum veya uyumsuzluk tespit ettiğinde ortaya çıkar. Ama bu henüz bilince çıkmış değildir.

Belli bir alanda çok tecrübeniz varsa beynin mevcut deneyimi kıyaslayacağı fazlaca bilgi depolanmıştır. Bu, sezgileri daha güvenilir kılar. Yani tıpkı yaratıcılık gibi sezgileri de tecrübe ile geliştirmek mümkündür.

Psikoloji literatüründe sezgi genellikle iki genel düşünme tarzından biri olarak açıklanır. Sezgisel düşünme otomatik, hızlı ve bilinçaltında gerçekleşir. Analitik düşünme ise yavaş, mantıklı ve bilinçli ve kasıtlıdır.

Çoğu kişi analitik ve sezgisel düşünmenin genel olarak birbirinin karşıtı ve tahterevalli şeklinde hareket ettiğini düşünüyor. Ama bazı yeni veriler bu iki düşünme tarzının bağlantılı olmadığını ve aynı anda gerçekleşebildiğini gösteriyor.

Belli bir durumda belli bir düşünme tarzının, ki bu genellikle analitik düşünme oluyor, baskın olduğu doğrudur. Ancak sezgisel düşünme bilinçaltı olduğu için ne zaman devreye girdiğini tam olarak kestirmek zordur.

Aslında gerçekten de iki düşünme tarzı birbirini tamamlayıcı bir şekilde gerçekleşiyor. Bilimsel araştırma alanında bile sezgisel olarak ortaya atılan bir hipotez veya yeni fikirler daha sonra titiz araştırmalarla kanıtlanıyor.

Sezgiler genellikle dağınık ve yanlış olarak görülebiliyor; ama analitik düşünme de karar alma sürecini engelleyici veya geciktirici yönde işlev görebiliyor.

Bazı durumlarda ise analitik düşünce sezgilere dayanan kararların sonrada rasyonelleştirilmiş hali olabiliyor. Bu yüzden bazıları analitik düşünceyi sezgilerin "basın danışmanı" veya "iç avukatı" olarak adlandırıyor. Çoğu zaman neden karar aldığımızı bilmeyiz, ama neden o kararı aldığımıza dair nedenlerimiz olsun isteriz.

Peki karar alırken sadece sezgilerimize güvenebilir miyiz? Sezgiler evrimsel olarak daha eski, otomatik ve hızlı bir sürece dayandığı için yanılgı içermesi ve taraflı olması mümkündür.

Ayrıca hu hızlı süreç eski olduğundan bazen gereksiz de olabilir. Örneğin masada duran bir tabak tatlıyı yemek cazip gelebilir, ama bu kadar şeker ve yağa ihtiyacımız yoktur. Oysa avcı ve toplayıcı gruplarda enerji depolamak akıllıca bir sezgi olarak işlev görüyordu.

Bu nedenle karar almayı gerektiren her durumda sezgilerimizin bizi bu tür tuzaklara sürükleme ihtimali olup olmadığına bakmak gerekir.

Ama sezgilere yönelik kötü yargılardan da kurtulmak ve onu doğru değerlendirmek de gerekli: yani onun hızlı, otomatik ve bilinçaltı bir değerlendirme olduğunu, bilinçli yapılan analitik düşünmenin sunamayacağı bilgiler içerdiğini anlamak ve sezgisel ve analitik düşünmenin aynı anda gerçekleştiğini ve zor karar alma süreçlerinde birbiriyle kıyaslamak gerektiğini kabul etmek.

BBC Türkçe

Benzer Haberler

FOTO

GALERİ

  • KENTİN İÇİNDE VAHŞİ YAŞAM!
    KENTİN İÇİNDE VAHŞİ YAŞAM!Kenya'nın başkenti Nairobi'de bulunan National Park, vahşi yaşam meraklılarının uğrak merkezi konumunda yer alıyor...
    KENTİN İÇİNDE VAHŞİ YAŞAM!
    KENTİN İÇİNDE VAHŞİ YAŞAM! icon_go
  • TUHAF HİNDİSTAN!
    TUHAF HİNDİSTAN!Dünyanın en renkli ülkelerinden birisi olan Hindistan'dan gelen bu görüntüler şaşırtıcı edğil normal kabul ediliyor...
    TUHAF HİNDİSTAN!
    TUHAF HİNDİSTAN! icon_go
  • 'MARSHALL ADASI'NIN GİZLİ GÜZELLİĞİ
    'MARSHALL ADASI'NIN GİZLİ GÜZELLİĞİAdanın adı John Marshall'dan gelmektedir...
    'MARSHALL ADASI'NIN GİZLİ GÜZELLİĞİ
    'MARSHALL ADASI'NIN GİZLİ GÜZELLİĞİ icon_go
  • HAYVANLAR ALEMİNDEN MÜKEMMEL KARELER!
    HAYVANLAR ALEMİNDEN MÜKEMMEL KARELER!Dünyaca ünlü dergilerde hayvanlar aleminden inanılmaz güzel ve çarpcı fotoğraflar yayınlanıyor...
    HAYVANLAR ALEMİNDEN MÜKEMMEL KARELER!
    HAYVANLAR ALEMİNDEN MÜKEMMEL KARELER! icon_go
  • YILIN EN İYİ PROTESTO FOTOĞRAFLARI!
    YILIN EN İYİ PROTESTO FOTOĞRAFLARI!Uluslararası ajanslar bu sene içerisinde dünyanın farklı ülkelerinde düzenlenen gösterilerde inanılmaz görüntüler çekti...
    YILIN EN İYİ PROTESTO FOTOĞRAFLARI!
    YILIN EN İYİ PROTESTO FOTOĞRAFLARI! icon_go
  • ÇİN'İN PAMUKKALESİ 'HUANGLONG'
    ÇİN'İN PAMUKKALESİ 'HUANGLONG'Çin’in Sichuan kentinin kuzeybatısında yer alan Huanglong, Çin'in Pamukkalesi olarak son yıllarda turistlerin ilgisini çekiyor.
    ÇİN'İN PAMUKKALESİ 'HUANGLONG'
    ÇİN'İN PAMUKKALESİ 'HUANGLONG' icon_go
  • YER ALTINDA YAŞAYAN BERBERİLER!
    YER ALTINDA YAŞAYAN BERBERİLER!Bugün dünya üzerinde 23 milyon civarında berberi olduğu sanılıyor.Berberiler bugün itibari ile Fas, Cezayir, Tunus, Libya, Mısır, Mali, Nijer ve Mauretania’da dağınık gruplar halinde yaşıyor.
    YER ALTINDA YAŞAYAN BERBERİLER!
    YER ALTINDA YAŞAYAN BERBERİLER! icon_go
  • BİR KÖPEĞİN 'BENİ TAKİP ET' DEDİĞİ FOTOĞRAFLARI
    BİR KÖPEĞİN 'BENİ TAKİP ET' DEDİĞİ FOTOĞRAFLARIKurt köpeği Sitka ile seyahat etmeyi bir tutku haline getiren Çek fotoğrafçı Honza Řeháček,dünyanın farklı noktalarından harika manzaraları, köpeğini temel aldığı fotoğraflarıyla gösteriyor.
    BİR KÖPEĞİN 'BENİ TAKİP ET' DEDİĞİ FOTOĞRAFLARI
    BİR KÖPEĞİN 'BENİ TAKİP ET' DEDİĞİ FOTOĞRAFLARI icon_go
icon_close
icon_fikirANKETİMİZE KATILMAK İSTER MİSİN? icon_close
KATILIMIN İÇİN TEŞEKKÜR EDERİZ! Asset 1