Biraz bekleteceğiz...Bilgilerini kontrol ediyoruz.
icon_player_arrow_down
icon_player_favorite ŞARKIYI FAVORİLERİNE EKLEMEK İÇİN ÜYE GİRİŞİ YAP.
icon_player_volume icon_player_mute
LEYLA BUĞRA
Zaman boş geçti hep
Zor günlerimde tek
Kendime güvenmem gerek
Bugünün tekrarı yok
Kime sorarsan filozof
Kendi yoluma bakmam gerek
Leylayım ben Leyla
Gidenlere içiyorum
Leyla’yı ben Leyla
Mecnun’da seviyorum
Kimler geldi kimler geçti
Hepsinin iyi kötü izleri var
Ne insanlar tanıdım beni çok severdiler
Elvedalaşamadan gittiler
Ne insanlar tanırım ben çok severdiler
Üç, beş kuruş için gittiler
JOYTURK
saniye sonra kapanacak.

SEZGİLERİMİZE NE KADAR GÜVENEBİLİRİZ?

Rasyonel, analitik düşüncenin ağır bastığı çağımızda sezgiler arka planda kaldı. Ama duygusal tepkilerin sanıldığı kadar yanıltıcı olmadığına inananlar da var.

Önemli kararların sezgiden çok bilinçli, rasyonel ve ince eleyip sık dokunan bir sürecin sonucunda alınması gerekir.

Özellikle son on yıllarda analitik düşüncesinin teşvik edildiği batıda sezgilere güvenerek karar alınmasına iyi bakılmıyor. Çoğumuz artık insanların ilkel ve dinsel düşünceden bilimsel düşünceye doğru yöneldiğine inanırız. Bu nedenle duygu ve sezgileri hata yapmaya elverişli tuhaf araçlar olarak görüyoruz.

Ancak bu tutum, bilişsel gelişmeye dair bazı mitler içeriyor. Duygular her zaman göz ardı edilmesi veya rasyonel bir şekilde düzeltilmesi gereken saçma tepkiler değildir. Maruz kaldığınız bir durumun veya düşüncenin değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkarlar.

Aynı şekilde sezgiler de beyinde gerçekleşen işlemlerin bir sonucudur. Araştırmalar, beynin, gelen duyumsal bilgileri ve o anda yaşanan deneyimi hafızada kayıtlı daha önceki bilgi ve deneyimlerle sürekli kıyaslayarak geleceğe yönelik öngörülerde bulunan dev bir makine olduğunu gösteriyor.

Böylece beynin mevcut durumla en iyi şekilde başa çıkmaya hazırlıklı olması sağlanıyor. Öngörü dışında bir durumla karşılaşma halinde beyindeki bilişsel modeller güncellenir.

Geçmişte yaşanan deneyimler sonucu oluşturulmuş model ile yaşanan deneyim arasındaki kıyaslama yoluyla sonuç çıkarma hali otomatik ve bilinçaltı bir süreçtir. İşte sezgiler bu kıyaslama sırasında beyin önemli bir uyum veya uyumsuzluk tespit ettiğinde ortaya çıkar. Ama bu henüz bilince çıkmış değildir.

Belli bir alanda çok tecrübeniz varsa beynin mevcut deneyimi kıyaslayacağı fazlaca bilgi depolanmıştır. Bu, sezgileri daha güvenilir kılar. Yani tıpkı yaratıcılık gibi sezgileri de tecrübe ile geliştirmek mümkündür.

Psikoloji literatüründe sezgi genellikle iki genel düşünme tarzından biri olarak açıklanır. Sezgisel düşünme otomatik, hızlı ve bilinçaltında gerçekleşir. Analitik düşünme ise yavaş, mantıklı ve bilinçli ve kasıtlıdır.

Çoğu kişi analitik ve sezgisel düşünmenin genel olarak birbirinin karşıtı ve tahterevalli şeklinde hareket ettiğini düşünüyor. Ama bazı yeni veriler bu iki düşünme tarzının bağlantılı olmadığını ve aynı anda gerçekleşebildiğini gösteriyor.

Belli bir durumda belli bir düşünme tarzının, ki bu genellikle analitik düşünme oluyor, baskın olduğu doğrudur. Ancak sezgisel düşünme bilinçaltı olduğu için ne zaman devreye girdiğini tam olarak kestirmek zordur.

Aslında gerçekten de iki düşünme tarzı birbirini tamamlayıcı bir şekilde gerçekleşiyor. Bilimsel araştırma alanında bile sezgisel olarak ortaya atılan bir hipotez veya yeni fikirler daha sonra titiz araştırmalarla kanıtlanıyor.

Sezgiler genellikle dağınık ve yanlış olarak görülebiliyor; ama analitik düşünme de karar alma sürecini engelleyici veya geciktirici yönde işlev görebiliyor.

Bazı durumlarda ise analitik düşünce sezgilere dayanan kararların sonrada rasyonelleştirilmiş hali olabiliyor. Bu yüzden bazıları analitik düşünceyi sezgilerin "basın danışmanı" veya "iç avukatı" olarak adlandırıyor. Çoğu zaman neden karar aldığımızı bilmeyiz, ama neden o kararı aldığımıza dair nedenlerimiz olsun isteriz.

Peki karar alırken sadece sezgilerimize güvenebilir miyiz? Sezgiler evrimsel olarak daha eski, otomatik ve hızlı bir sürece dayandığı için yanılgı içermesi ve taraflı olması mümkündür.

Ayrıca hu hızlı süreç eski olduğundan bazen gereksiz de olabilir. Örneğin masada duran bir tabak tatlıyı yemek cazip gelebilir, ama bu kadar şeker ve yağa ihtiyacımız yoktur. Oysa avcı ve toplayıcı gruplarda enerji depolamak akıllıca bir sezgi olarak işlev görüyordu.

Bu nedenle karar almayı gerektiren her durumda sezgilerimizin bizi bu tür tuzaklara sürükleme ihtimali olup olmadığına bakmak gerekir.

Ama sezgilere yönelik kötü yargılardan da kurtulmak ve onu doğru değerlendirmek de gerekli: yani onun hızlı, otomatik ve bilinçaltı bir değerlendirme olduğunu, bilinçli yapılan analitik düşünmenin sunamayacağı bilgiler içerdiğini anlamak ve sezgisel ve analitik düşünmenin aynı anda gerçekleştiğini ve zor karar alma süreçlerinde birbiriyle kıyaslamak gerektiğini kabul etmek.

BBC Türkçe

Benzer Haberler

  • YaşamMİGRENİNİZ VARSA, LODOSA DİKKAT EDİN!Migreni tetikleyen faktörler her hastada farklı şekilde görülürken, özellikle lodos rüzgârı ve havadaki basınç değişikliklerinin çok şiddetli migren ağrılarına yol açtığını vurguladı.
    MİGRENİNİZ VARSA, LODOSA DİKKAT EDİN!
  • YaşamEŞİNİN FOTOĞRAFLARINI YAKARKEN EVDE YANGIN ÇIKTI!Adana'nın Yüreğir ilçesinde alkollü bir kişi, ayrıldığı eşinin fotoğrafını ateşe verirken evinde yangın çıkardı.
    EŞİNİN FOTOĞRAFLARINI YAKARKEN EVDE YANGIN ÇIKTI!
  • YaşamTAKİPÇİ SAYISIYLA HESAP ÖDEME!İtalya'nın Milano kentinde açılan bir suşi lokantası, para yerine instagram takipçi sayısıyla ödeme imkanı sunuyor.
    TAKİPÇİ SAYISIYLA HESAP ÖDEME!
  • YaşamÇALIŞAN ANNE-BEBEK İLİŞKİSİ!Hamilelik ve doğum sürecinden sonra maalesef beklenen an geldi ve doğum izniniz bitti, peki şimdi ne olacak?
    ÇALIŞAN ANNE-BEBEK İLİŞKİSİ!
  • YaşamFOTOĞRAFÇI BU ÇİFTİ ARIYOR!ABD'li fotoğrafçı Matthew Dippel, California'daki Yosemite Ulusal Parkı'nda şans eseri denk geldiği evlilik teklifini fotoğrafladıktan sonra Twitter üzerinden çifte ulaşmaya çalışıyor.
    FOTOĞRAFÇI BU ÇİFTİ ARIYOR!
  • YaşamBU GÜVERCİNİN FİYATI 100 BİN LİRA!Adıyaman'da kuşsever Erkan Türkoğlu, 'Kral' adını verdiği Kürenk ırkı güvercinine karşılık otomobil teklifini reddetti. Türkoğlu, 'Kral'a 100 bin lira istiyor.
    BU GÜVERCİNİN FİYATI 100 BİN LİRA!

FOTO

GALERİ

  • BİR KÖPEĞİN 'BENİ TAKİP ET' DEDİĞİ FOTOĞRAFLARIKurt köpeği Sitka ile seyahat etmeyi bir tutku haline getiren Çek fotoğrafçı Honza Řeháček,dünyanın farklı noktalarından harika manzaraları, köpeğini temel aldığı fotoğraflarıyla gösteriyor.
    BİR KÖPEĞİN 'BENİ TAKİP ET' DEDİĞİ FOTOĞRAFLARI
    BİR KÖPEĞİN 'BENİ TAKİP ET' DEDİĞİ FOTOĞRAFLARI icon_go
  • KORKUNÇ VOLKANLAR!Endonezya yapısı itibariyle volkanik dağlardan oluşur. Çoğu sönmüş yaklaşık 150 civarında volkan bulunmaktadır.
    KORKUNÇ VOLKANLAR!
    KORKUNÇ VOLKANLAR! icon_go
  • PHOTOSHOP KULLANMADAN ÇEKİLEN EN İYİ FOTOĞRAFLARProfesyonel ya da ciddi olarak fotoğrafçılık ile uğraşanların çok daha iyi anlayacağı üzere doğada zaman zaman öyle anlar vardır ki, fotoğrafını çektiğinizde ömür boyu mükemmel bir anı olarak kalırlar.
    PHOTOSHOP KULLANMADAN ÇEKİLEN EN İYİ FOTOĞRAFLAR
    PHOTOSHOP KULLANMADAN ÇEKİLEN EN İYİ FOTOĞRAFLAR icon_go
  • 'YERYÜZÜ GÜZELİ' ADAYLARI TANITILDIBirleşmiş Milletler (BM) tarafından düzenlenen 2018 Miss Earth (Yeryüzü Güzeli) yarışmacıları basına tanıtıldı.
    'YERYÜZÜ GÜZELİ' ADAYLARI TANITILDI
    'YERYÜZÜ GÜZELİ' ADAYLARI TANITILDI icon_go
  • MEVSİM GEÇİŞLERİNDE HASTA OLMAMAK İÇİN BU ÇAYLARI İÇİN!Mevsim geçişlerindeki sıcaklık değişimleri vücut direncimi kırarak bizi hasta eder...
    MEVSİM GEÇİŞLERİNDE HASTA OLMAMAK İÇİN BU ÇAYLARI İÇİN!
    MEVSİM GEÇİŞLERİNDE HASTA OLMAMAK İÇİN BU ÇAYLARI İÇİN! icon_go
  • AVRUPA'NIN EN HIZLI TREN ROTALARI!Trenle seyahat, konforlu ve huzurlu bir yolculuğun yanı sıra ekonomik bir tatil imkânı da sunuyor.
    AVRUPA'NIN EN HIZLI TREN ROTALARI!
    AVRUPA'NIN EN HIZLI TREN ROTALARI! icon_go
  • COMİC CON ÇILGINLIĞI!Dünyanın en renkli etkinliklerden biri olarak kabul edilen Comic Con Rusya 2018 ile bilgisayar oyunu meraklılarını buluşturan IgroMir (Dünya Oyunları) Fuarı Rusya’nın başkenti Moskova’da yapıldı.
    COMİC CON ÇILGINLIĞI!
    COMİC CON ÇILGINLIĞI! icon_go
  • EKSİ 62 DERECEDE HAYAT!Dünya'nın en soğuk yerlerden biri olarak bilinen Yakutistan'da aşırı soğuk hava hayatın devam etmesine engel olmuyor...
    EKSİ 62 DERECEDE HAYAT!
    EKSİ 62 DERECEDE HAYAT! icon_go
icon_close